Matrikkelen er Norges offisielle eigedomsregister som inneheld informasjon om eigedomsgrenser, areal, bygningar og adresser. Matrikkelen består av ein kartdel og ein registerdel, som er kopla opp mot fleire andre offentlege register som folkeregisteret, enhetsregisteret og grunnboka.

Det digitale matrikkelkartet kom i 2010, og er etablert ved ei konvertering av data som kjem frå det digitale eigedomskartet (DEK).

Alle eigedomar er registrert med eit unikt matrikkelnummer som består av kommunenummer, gardsnummer, bruksnummer og eventuelle feste- og eller seksjonsnummer.

Føremålet med matrikkelen er at viktig informasjon skal kunne bli brukt av mellom anna naudetatar, offentleg mynde, private aktørar og ikkje minst eigarane som treng informasjon. Det er difor viktig at matrikkelen er registrert riktig, og at nye data vert ført på ein trygg måte utan feil og manglar.

Matrikkelkartet speglar historikken på alle eigedomar gjennom tidene. Vi har eigedomar som er frådelt på 1700-talet, og vi har eigedomar som er frådelt i dag.

Måleteknikken har utvikla seg frå skrittlengder til GPS-koordinatar. Det er difor stor variasjon på kvaliteten på eigedomane som ligg i kartet.

Nokre eigedomar ligg med heilt nøyaktige grenser og andre ligg med usikre grenser. Mange eigedomar er berre registrert med ein sirkel, og nokon eigedomar ligg ikkje i kartet i det heile. Nøyaktigheita på grensene vil difor variere i forhold til korleis og når grensene oppstod.

At eigedomen ligg i matrikkelkartet som ein sirkel betyr at eigedomen ligg utan faktiske grenser. Det vil seie at ein får treff ved søk i matrikkelen på kvar eigedomen er, men grensene er ikkje lagt inn.

Årsaka til at eigedomsgrensene ikkje er lagt inn er som regel at skylddelinga eller målebrevet har for dårleg kvalitet, utan koordinatar, vinklar og diagonalar. Det er då vanskeleg å rekonstruere eigedomen riktig i forhold til naboeigedomane. På slike eigedomar vil det som regel vere naudsynt med ei ny oppmåling for å kunne legge inn grensene riktig i kartet.

Det finst i prinsippet ikkje areal som ikkje tilhøyra ein eigedom. Årsaka til at noko areal ligg utan matrikkelnummer (gards- og bruksnummer) kan vere samansette og mange. Som regel er det slik at ein eigentleg ikkje veit kva eigedom som ligg der, eller at ein ikkje klarer å legge inn avgrensing mot andre eigedomar.

Det er variasjon på kvalitet og kvar gode eigedomsdata er for den enkelte eigedom. Det vil seie at det er mange feil og manglar. Ein komplett og feilfri matrikkel får vi ikkje før alle eigedomar er oppmålt med god nøyaktigheit.

Matrikkelkartet er berre truverdig for eigedomar som er oppretta, endra eller oppmålt på nytt etter matrikkellova sine reglar. Det vil seie at ein kan stole på eigedomsgrenser der det er gjort ei formell oppmålingsforretning etter 01.01.2010. 

For eigedomar som er oppmålt før 2010 er det målebrev, skylddeling, dommar, og eventuelle grensemerke i marka som avgjer eigedomsgrensene, og ikkje matrikkelkartet. Men det finst likevel ein god del eldre eigedomar som er oppmålt etter godkjent standard, og som faktisk ligg riktig i kartet.

Det er i utgangspunktet eigar av eigedomen som er ansvarleg for at det ligg riktige opplysningar i matrikkelen. Eigedomsretten gjev deg alle rettigheiter til å bruke og råde over eigedomen, med unntak der det ved lov er bestemt noko anna. Eit eksempel er plan- og bygningslova som sett rammer for din moglegheit til å bygge på eigedomen.

Kommunen kan difor ikkje sette krav til deg som eigar at du må måle opp eigedomen din på nytt, slik at vi kan legge inn eigedomsgrensene i kartet. Men kommunen er plikta til å gjennomføre frådeling og oppmåling dersom du søker og har fått dette godkjent. 

Etter matrikkellova skal oppmåling og frådeling vere ei gebyrlagt teneste, og gebyra er bestemt av kommunestyret.

Det kan med tida kome pålegg om ny oppmåling av grenser ved sal av eigedom, men dette er ikkje iverksett etter matrikkelova endå. I nokre saker ved frådeling og byggesaker kan du få pålegg om å måle opp usikre grenser dersom det er behov for å avklare og kunne handsame søknaden.

Du kan krevje retting av feil og manglar ved eksisterande grenser dersom:

• Du har dokumentasjon
• Naboeigedomar har ikkje motstridande dokumentasjon
• Det er teknisk mogeleg å rette matrikkelkartet utan at ein landmålar må ut i marka for å sette grenser.

Sjå matrikkellova § 26 om retting av opplysningar i matrikkelen.

Retting av eigedomsinformasjon i matrikkelen er ei gebyrfri teneste.

Retting av eigedomsgrenser ut frå dokumentasjon

Kommunen kan rette matrikkelkartet eller avslå krav om retting ut frå dokumentasjon du sender inn. Gyldig dokumentasjon kan vere:

• målebrev
• skylddeling
• domsavgjerd eller liknande

Privatrettslege avtalar som er inngått mellom to naboar, er ikkje dokumentasjon som vi kan legge til grunn. Kommunen kan heller ikkje rette arealendringar som har oppstått over lang tid, og som ikkje er registrert gjennomført etter gjeldande regelverk.

Du sender inn krav om retting av matrikkelen i form av brev, som kan bli sendt til postmottak@sunnfjord.kommune.no eller til Edialog.

Krav om retting må innehalde:

• eigar- og festeforhold
• eigedomens matrikkelnummer (gards- og bruksnummer) og evt. adresse
• kva du meiner er feil, og kva du meiner er riktig - illustrert på eit kart
• eventuell anna informasjon som er relevant for saka
• gyldig dokumentasjon som målebrev, skylddeling eller liknande
   

Kommunen som matrikkelmynde vil ved krav om retting av eigedomsgrenser vurdere om det ligg føre tilstrekkeleg dokumentasjon for å kunne rette matrikkelen.

Retting ved å inngå avtale med naboen når det ikkje finst dokumentasjon

Du kan inngå avtale om eksisterande grenser med naboen når grensene ikkje tidlegare er fastsett i oppmålingsforretning eller tilsvarande forretning. Ei slik retting er heimla i matrikkellova § 19 og matrikkelforskrifta § 44.

Avtalen må innehalde:

• eigar- og festeforhold (partane)
• eigedomens matrikkelnummer (gards- og bruksnummer) og evt. adresse
• kart som viser grensene, og ei skildring av grenseforholdet
• ei stadfesting på at avtalen gjeld eksisterande grenser
• dato og underskrift frå eigarane

Dersom du sender inn avtale om eksisterande grenser, vil vi vurdere om grenseavtalen kan vere gyldig etter matrikkellova sine reglar. Finn vi at ein kan rette eigedomsgrensene vil du få stadfesting på dette i brev om at matrikkelen er retta. Ei retting av matrikkelen er ein enkeltvedtak som du kan klage på innan 3 veker.

Dersom du har dokumentasjon som skildrar eigedomsgrensene anna enn det som er skildra i avtalen, vil du få avslag om matrikkelføring. Eit avslag om endring av matrikkelen er eit enkeltvedtak som du kan klage på innan 3 veker.

Du kan søke om grensejustering mellom to eigedomar. 

Sjå vår artikkel om grensejustering og korleis du søker.

Du kan krevje å få retta, endra eller tilføre opplysningar i matrikkelen som gjeld bygningar på eigedomen din. Dette er aktuelt dersom opplysningane i matrikkelen er feil eller ufullstendige, eller grunnlaget for registrering er gått vekk.

Dette kan for eksempel vere at

• eigedomen er registrert med einebustad i matrikkelen, men består av ein tomannsbustad, eller omvendt
• bygningstypen er registrert feil
• arealopplysningar av bygningen er feil eller mangelfulle

Kommunen som matrikkelmynde rettar eller avslår krav om retting ut frå dokumentasjonen du sender inn. Eksempel på gyldig dokumentasjon kan vere

• godkjente byggeteikningar
• tidlegare byggevedtak
• bilete/fotografi

Opplysningar om kva du betaler i kommunale avgifter er ikkje tilstrekkeleg dokumentasjon. Det kan også vere at nokon av endringane du ynskjer krev byggesøknad etter plan- og bygningslova.

Slik krev du retting av bygning i matrikkelen

Du sender inn krav om retting av bygningar i matrikkelen i form av brev, som kan bli sendt til postmottak@sunnfjord.kommune.no eller til Edialog.

Krav om retting i matrikkelen skal i utgangspunktet vere handsama innan 6 veker. Du må rekne med lenger sakshandsamingstid dersom saken er komplisert og er avhengig av betre dokumentasjon.

Når kommunen får krav om retting av eigedomsgrenser i matrikkelen vil vi vurdere om det ligg føre tilstrekkeleg dokumentasjon for å kunne rette matrikkelen. I tillegg til denne dokumentasjonen vil vi finne dokument i våre arkiv og kartdata. Dersom det er grunnlag for å rette matrikkelen sine eigedomsgrenser sender vi brev om forslag om retting. Forslaget vil bli sendt til alle partar som vert råka av rettinga. Naboar og andre får moglegheit til å kome med uttale og legge fram sin dokumentasjon innan ein tidsfrist på 3 veker.

Etter at tidsfristen er ute vert det ei ny vurdering om det framleis er grunnlag for å rette eigedomsgrensene eller ikkje.

Dersom vi har tilstrekkeleg dokumentasjon rettar vi matrikkelen i samsvar med forslaget som er sendt ut. Vidare vert det sendt ut nytt brev til alle partar om at matrikkelen er retta, og med klagefrist på 3 veker.

Dersom det ikkje er grunnlag for å rette matrikkelen vil du få avslag på krav om retting. I avslaget vil det vere grunngjeve kvifor vi ikkje kan rette og kva du eventuelt må gjere for å få eigedomsgrensene i matrikkelen endra. I brevet vil det også vere informasjon om din klagerett på avslaget.

Kommunen si avgjerd om å rette matrikkelen eller avslå kravet er eit enkeltvedtak som du kan klage på innan 3 veker. 

Du sender ei skriftleg klage til kommunen dersom du er usamd. Opprettheld kommunen si avgjersle vert saka sendt vidare til Statsforvaltaren for endeleg avgjerd.